Khắc laser trên da: da thật và da giả khác nhau thế nào khi khắc?

Da thật và da giả cho kết quả khắc laser khác hẳn nhau vì cơ chế tạo dấu khác nhau. Trên da thật, nhiệt làm bề mặt sẫm lại thành nét nâu tương phản rõ. Trên da PU, laser tác động lên lớp phủ nhân tạo nên nét dễ chảy nhòe. Riêng da tráng PVC phải loại bỏ vì sinh khí axit.

Trên da thật, nét khắc hình thành thế nào?

Da thật là vật liệu gốc protein, khi bị nung tới ngưỡng thì bề mặt sẫm lại — nét khắc chính là vùng bị sẫm màu có kiểm soát, không phải rãnh sâu. Điều này giải thích hai đặc điểm quen thuộc: nét khắc trên da thật thường cho tương phản nâu ấm rất rõ ngay cả với năng lượng thấp, và tăng năng lượng quá mức không làm nét đẹp hơn mà chuyển sang cháy sém, mép nét lan rộng và có mùi khét.

Vì tương phản đến từ chính vật liệu, mỗi loại da cho sắc nét khác nhau — da thuộc kiểu khác nhau, độ ẩm khác nhau đều đổi kết quả. Do đó bước đầu tiên luôn là thử trên mảnh da cùng lô với vài mức năng lượng, rồi mới chạy sản phẩm. Cách thử này giống nguyên tắc chung nêu trong chọn máy khắc theo vật liệu và nhu cầu.

Da PU và da PVC khác gì khi khắc?

Da giả là lớp phủ nhân tạo trên nền vải, nên laser không tác động lên "da" mà lên lớp phủ đó. Với da PU, lớp phủ thường chảy hoặc co lại quanh nét thay vì sẫm màu đều, nên nét dễ nhòe và khó lặp lại giữa các lượt; muốn nét sạch thì phải hạ năng lượng thấp hơn hẳn so với da thật.

Với da tráng PVC thì phải loại bỏ. Vật liệu chứa clo khi bị nung sinh sản phẩm phụ thuộc nhóm chất gây ô nhiễm không khí do laser tạo ra, trong đó có axit clohydric (danh mục ví dụ theo hướng dẫn của Đại học Wisconsin–Madison — EHS — Laser cutter safety). Khí này vừa độc cho người vận hành vừa ăn mòn quang học và chi tiết kim loại trong buồng máy, nên hút khói mạnh hơn không phải cách hóa giải. Cơ chế và danh sách nhóm nhựa cần loại nói kỹ hơn ở khắc laser trên nhựa: loại nào được.

* Nhóm sản phẩm phụ (gồm axit clohydric) theo EHS Wisconsin–Madison. Bảng mô tả kiểu kết quả theo cơ chế vật liệu, ⛔ không phải bảng thông số máy — mức năng lượng và tốc độ cụ thể phải tự thử trên mẫu cùng lô.

Máy nào phù hợp để khắc da?

Da thuộc nhóm phi kim hấp thụ tốt bước sóng dài, nên nhóm CO2 làm đúng việc; máy diode để bàn cũng khắc được da ở quy mô nhỏ. So sánh hai nhóm này nằm ở diode và CO2 cho việc khắc, còn giới hạn thực tế của máy để bàn ở máy khắc mini làm được gì.

Nếu công việc gồm cả cắt chi tiết da theo rập chứ không chỉ khắc nhãn, đó là bài toán khác về công suất và khổ bàn — xem thông số cắt vải và da bằng laser CO2. Khắc da luôn cần hút khói vì mùi và sản phẩm phụ sinh ra ngay tại nét khắc; yêu cầu nằm ở hệ thống hút khói cần những gì.

Câu hỏi thường gặp

Khắc da thật có cần phủ gì lên bề mặt trước không?

Không cần, vì tương phản sinh ra từ chính vật liệu. Việc cần làm trước là làm sạch bề mặt và thử mức năng lượng trên mảnh cùng lô — da khác lô cho sắc nét khác nhau.

Vì sao cùng thông số mà hai tấm da cho nét khác nhau?

Vì tương phản phụ thuộc chính vật liệu: kiểu thuộc da, lớp hoàn thiện bề mặt và độ ẩm đều đổi kết quả. Đây là lý do thử mẫu cùng lô là bước bắt buộc, không phải bước tùy chọn.

Làm sao biết một tấm da giả có tráng PVC không?

Hỏi nhà cung cấp và yêu cầu tài liệu vật liệu; ⛔ không đoán theo bề ngoài vì da PU và da tráng PVC nhìn rất giống nhau. Không xác định được thì xử như nhóm phải loại — sai hướng này dẫn tới hỏng máy và rủi ro sức khỏe.

Bài này thuộc cụm máy khắc laser. Xem máy khắc phi kim tại silo máy khắc laser CO2, hoặc gửi yêu cầu báo giá kèm mẫu da và nội dung cần khắc.