Cắt chữ laser làm biển hiệu: chữ mica, chữ inox, chữ gỗ khác nhau thế nào?

Gần như mọi biển hiệu đều quy về một việc: cắt chữ. Và chữ mica, chữ inox, chữ gỗ không làm bằng cùng một máy — vì mica và gỗ là phi kim, còn inox là kim loại, hai nhóm này cần hai nguồn laser khác nhau. Vì vậy câu hỏi đầu tiên của xưởng quảng cáo không phải "mua máy nào" mà là "chữ mình bán chủ yếu làm bằng vật liệu gì".

Cắt chữ laser khác cắt chữ bằng máy phay ở chỗ nào?

Máy phay CNC cắt bằng dao xoay, nên mọi góc trong của chữ đều bị bo tròn theo bán kính của dao — chữ càng nhỏ, nét càng mảnh thì phần bo đó càng phá dáng chữ. Laser cắt bằng chùm tia, và bề rộng mạch cắt nhỏ hơn nhiều so với đường kính một con dao phay, nên góc trong sắc hơn hẳn và font chữ mảnh vẫn giữ được dáng.

Khác biệt thứ hai nằm ở khâu sau. Mép cắt của dao phay trên mica thường có xơ nhựa phải chà lại; mép cắt laser trên mica lại trong và bóng, gần như không cần xử lý thêm. Với chữ đặt trên cao và có đèn chiếu vào, đây là khác biệt nhìn thấy được chứ không phải chi tiết kỹ thuật thuần túy. Điều kiện để có được mép trong bóng đó nằm ở loại mica và điều kiện cắt, tra ở cắt mica, acrylic bằng laser CO2.

Đổi lại, laser không tạo được hình khối 3D — nó cắt xuyên theo biên dạng chứ không gọt sâu từng lớp. Chữ nổi khối, chữ vát cạnh vẫn là việc của dao phay. Ranh giới giữa hai nhóm máy này — cùng là máy điều khiển số nhưng khác nguồn cắt — giải thích ở máy cắt CNC và máy cắt laser có phải một không.

Chữ mica, chữ inox, chữ gỗ — mỗi loại vướng ở đâu?

Chữ mica là loại dễ làm nhất và cũng phổ biến nhất, vì mica cắt bằng nguồn phi kim cho mép trong bóng dùng được ngay. Chỗ cần chú ý không nằm ở máy mà ở loại mica: hai loại mica khác nhau cho mép cắt khác hẳn nhau, và với chữ có đèn chiếu thì mép đục hay trong quyết định toàn bộ hiệu ứng. Nếu chữ còn cần khắc thêm hoa văn hay chữ phụ trên bề mặt, phần đó là việc khắc chứ không phải cắt — cách làm và lỗi thường gặp ở khắc laser trên mica: mặt trước hay mặt sau.

Chữ inox đòi nguồn dùng cho kim loại, và điểm dễ hụt là công đoạn sau khi cắt: chữ inox biển hiệu thường phải gấp mép để tạo thành hộp chữ, mà gấp mép không phải việc của máy laser. Xưởng chỉ có máy cắt vẫn phải có bàn gấp hoặc thuê ngoài khâu này. Ngoài ra mép cắt inox có ngả màu hay không phụ thuộc khí trợ chứ không phụ thuộc máy đắt hay rẻ — xem khí hỗ trợ cắt laser: O₂, N₂ hay khí nén. Cùng nhóm thẩm mỹ này còn có mảng hoa văn trang trí, tách riêng ở cắt laser hoa văn trang trí trên inox, thép.

Chữ gỗ cắt bằng cùng nguồn phi kim với mica, nhưng mép cắt sẫm màu vì gỗ cháy chứ không chảy. Có xưởng coi đó là nét thẩm mỹ và giữ nguyên, có xưởng phải chà lại — quyết định này nên chốt với khách trước khi cắt, đừng để tới lúc giao hàng. Điều kiện cắt theo từng loại gỗ nằm ở cắt gỗ MDF bằng laser CO2.

Vật liệu nào trong ngành quảng cáo dùng nguồn nào?

Bảng chia theo nhóm nguồn, không kèm trị số độ dày hay công suất vì các trị số đó phụ thuộc từng cấu hình máy và không có nguồn chung để dẫn. Ranh giới phi kim và kim loại là ranh giới bước sóng chứ không phải ranh giới mạnh yếu, giải thích ở máy laser fiber hay CO2. Riêng nhóm tấm mút, formex và decal có lưu ý an toàn riêng, xem cắt formex, xốp và in decal bằng laser CO2; nhóm giấy và carton thì ở cắt laser trên giấy, carton và thiệp cưới.

Xưởng quảng cáo nên bắt đầu bằng máy nào?

Đơn hàng chủ yếu là chữ mica, chữ gỗ và backdrop thì một máy nguồn phi kim là đủ để chạy thật, và phần inox thuê ngoài. Đây là hướng vào nghề ít rủi ro nhất vì nó phủ đúng phần đơn hàng chiếm số đông của ngành. Ngược lại, xưởng nhận nhiều chữ inox mặt tiền thì thuê ngoài sẽ thành nút cổ chai, vì mỗi lần sửa mẫu là một vòng đi lại.

Điều đáng cân nhắc trước khi mua máy thứ hai không phải giá máy mà là tỉ trọng đơn hàng thật của sáu tháng gần nhất — con số đó xưởng nào cũng có sẵn trong sổ, và nó trả lời chính xác hơn mọi lời tư vấn. Cách khoanh vùng cấu hình theo loại đơn hàng nằm ở máy cắt laser nào phù hợp ngành quảng cáo, còn khổ bàn thì chọn theo khổ tấm vật liệu đang mua chứ không chọn theo kích thước chữ, lý do ở bàn 1530, 2040, 3015 khác gì nhau.

Về mặt kinh doanh, mảng biển hiệu mica là mô hình được mô tả riêng ở kinh doanh biển hiệu mica bằng laser CO2; còn bức tranh chung của toàn ngành thì xem trang ứng dụng trong quảng cáo, in ấn.

Câu hỏi thường gặp

Một máy laser có cắt được cả chữ mica lẫn chữ inox không?

Không, vì hai vật liệu này thuộc hai nhóm cần hai nguồn khác nhau. Đây là ranh giới vật liệu chứ không phải ranh giới công suất, nên không có chuyện mua máy mạnh hơn để làm được cả hai. Xưởng làm cả hai loại chữ phải có hai máy, hoặc thuê ngoài một phần.

Cắt chữ bằng laser có sắc nét hơn máy phay không?

Ở góc trong và font mảnh thì có, vì mạch cắt của laser hẹp hơn đường kính dao phay nên không bị bo góc. Nhưng laser không tạo được hình khối 3D — chữ nổi khối hay chữ vát cạnh vẫn phải dùng dao phay. Hai nhóm máy bổ sung cho nhau chứ không thay nhau hoàn toàn.

Chữ inox cắt xong là dùng được ngay phải không?

Thường là chưa. Chữ inox biển hiệu phần lớn cần gấp mép để tạo hộp chữ, và gấp mép là công đoạn cơ khí nằm ngoài máy laser. Khi tính năng lực xưởng, phải tính cả khâu này chứ đừng chỉ tính thời gian máy cắt.

Vì sao mép chữ gỗ bị sẫm màu?

Vì gỗ cháy chứ không chảy như mica, nên nhiệt để lại vệt sẫm dọc mép cắt. Đây là đặc tính vật liệu, không phải lỗi máy. Cách xử là hoặc chấp nhận như một nét thẩm mỹ, hoặc chà lại mép — và nên thống nhất với khách trước khi cắt.

Bài này thuộc cụm máy cắt laser CO2. Phần chữ inox thuộc nhóm máy cắt kim loại, cụm tương ứng là máy cắt laser fiber.