LASER TRƯỜNG AN
Máy cắt laser chuyên nghiệp

Mặt tấm bị xước sau khi cắt laser: tia không chạm vào phôi, nên thủ phạm là thứ khác

Tia đốt qua chứ không tiếp xúc, nên mọi vết xước trên mặt tấm đều do một vật thể chạm vào. Danh sách nghi phạm chỉ có bốn, và bốn chỗ đó để lại bốn kiểu vết phân biệt được bằng mắt. Lật tấm lại là đã tách được hai ca lớn nhất. Kèm phần màng bảo vệ và cái giá thật của nó trong báo giá.

Nguyễn Đỗ Tùng24 tháng 9, 20267 phút đọc
Chia sẻ:FacebookZalo
Mặt tấm bị xước sau khi cắt laser: tia không chạm vào phôi, nên thủ phạm là thứ khác

Mặt tấm bị xước sau khi cắt: vết xước không do tia gây ra

Tia laser không chạm vào phôi — nó đốt qua. Vậy nên mọi vết xước trên mặt tấm, ở chỗ cách xa đường cắt, đều do một thứ tiếp xúc cơ học gây ra. Đó là tin tốt: danh sách nghi phạm ngắn và toàn là thứ sờ thấy được.

Với tấm sẽ sơn hoặc phủ sau đó thì xước có thể bỏ qua. Với inox mặt gương, nhôm anod, tấm có màng bảo vệ bán theo mặt — xước là phế phẩm nguyên tấm, và nó thường bị phát hiện ở khâu giao hàng chứ không phải ở máy.

Bốn chỗ có thể chạm vào mặt tấm, và không chỗ nào là tia

  • Đầu cắt — đi cách mặt tấm một khoảng rất nhỏ. Tấm vênh lên hoặc chi tiết đã rời bật lên thì đầu cắt quét qua.
  • Mặt bàn nan — tấm nằm trên các đỉnh nan. Kéo lê tấm khi nạp và dỡ là chà mặt dưới lên hàng chục đỉnh nhọn.
  • Xỉ bắn — hạt nóng bắn ra rồi bám lại trên mặt tấm; gạt tay qua là nó thành vệt xước.
  • Tay người và dụng cụ — găng bẩn, kìm, nam châm, mặt bàn kê ở khâu dỡ hàng.

🔑 Bốn chỗ này để lại bốn kiểu vết khác nhau, và phân biệt được bằng mắt thường. Đó là toàn bộ nội dung của bảng dưới.

Bảng nhìn — kiểu vết nói ra nó sinh ở khâu nào

Vết trông thế nàoNằm ở đâuSinh ra ở khâu nào
Vệt dài, thẳng, song song nhau, cách đềuMặt dưới tấmKéo lê tấm trên bàn nan lúc nạp hoặc dỡ. Khoảng cách giữa các vệt bằng khoảng cách nan — đó là dấu vân tay của ca này
Một vệt, đi theo đúng đường chạy của đầu cắt, cả ở chỗ không cắtMặt trênĐầu cắt quét qua: tấm vênh, chi tiết bật lên, hoặc chiều cao đang bị đọc sai. Xem đầu cắt va chi tiết vênh lên
Vết ngắn, lộn xộn, kèm chấm bám cứngMặt trên, dày nhất quanh đường cắtXỉ bám rồi bị gạt. Vết thật sự sinh ra ở khâu lau chùi, không phải lúc cắt
Vết cong, cụm lại một vùng, không theo hướng nàoBất kỳ, thường gần mép tấmKhâu người: chỗ đặt tay bê, chỗ tì lên bàn kê, kìm kẹp
Mặt tấm mờ đục cả mảng, không thành vệtMặt trên, lan rộngKhông phải xước — đó là khói bám. Xem ố khói bám mặt trên

Hai dòng đầu tách nhau chỉ bằng việc lật tấm lại, và đó là việc đầu tiên nên làm khi khách trả hàng vì xước — vì hai ca đó cần hai cách xử hoàn toàn khác nhau và không cách nào chữa được ca kia.

Màng bảo vệ: thứ giải quyết được phần lớn bài toán, và cái giá của nó

Với vật liệu mặt nhìn được — inox gương, nhôm anod, mica — nhà cung cấp thường giao tấm có màng dán sẵn một hoặc hai mặt. Giữ màng trong suốt quá trình cắt là cách chặn đứt cả bốn cơ chế ở trên cùng lúc.

⚠️ Nhưng nó không miễn phí, và đây là chỗ hay bị bỏ qua khi báo giá:

· Màng nằm trên đường tia thì bị đốt theo, và cháy màng sinh khói khác với khói kim loại — mép cắt có thể bám bẩn thêm.
· Màng che mặt tấm thì đầu dò chiều cao kiểu điện dung có thể đọc khác so với tấm trần, tuỳ máy và tuỳ màng.
· Bóc màng sau khi cắt tốn công, và với chi tiết nhiều lỗ nhỏ thì công bóc có thể vượt công cắt. Đó là một dòng chi phí thật, nên nằm trong báo giá chứ không nên nằm trong phần lãi.
· Màng để lâu dưới nắng hoặc quá hạn thì để lại keo — sạch xước mà bẩn keo, đổi một lỗi lấy một lỗi.

⇒ Quyết định giữ hay bóc màng là quyết định theo đơn, không phải theo thói quen của xưởng. Đơn mặt nhìn thì giữ; đơn sẽ sơn phủ thì bóc để khỏi tốn công.

Khâu nạp và dỡ: chỗ sinh xước nhiều nhất và ít được nhìn nhất

Đường cắt có người đứng xem. Khâu bê tấm lên bàn và khâu nhặt chi tiết xuống thì không — và đó chính là hai khâu để lại vệt dài song song ở dòng đầu bảng trên.

Thói quen hay gặpNó gây ra gìĐổi thành
Đẩy trượt tấm vào vị trí cho đúng gốcChà toàn bộ mặt dưới lên đỉnh nanNhấc lên rồi đặt xuống, dù chỉ dịch vài phân
Nhặt chi tiết bằng cách kéo ngang rồi mới nhấcCùng cơ chế, lần này trên chi tiết đã thành phẩmNhấc thẳng lên khỏi khung phôi
Xếp chồng chi tiết vừa cắt lên nhauXỉ còn bám ở chi tiết dưới thành hạt mài cho chi tiết trênLót giấy, hoặc gạt xỉ trước khi xếp
Lau bụi bằng giẻ khô ngay tại máyGiẻ khô cuốn theo mạt kim loại ⇒ chính giẻ thành giấy nhámThổi trước, lau sau; giẻ lau tấm không dùng chung với giẻ lau máy

Bài này không trả lời được gì

Không có độ nhám nào ở đây và không có ngưỡng nghiệm thu nào. "Xước bao nhiêu thì bị trả hàng" là điều khoản giữa bạn và khách, và nó phải được chốt bằng chữ trước khi cắt — vì sau khi cắt thì hai bên nhìn cùng một tấm và thấy hai thứ khác nhau.

Bài cũng không xử được vết xước đã có: đánh bóng lại inox gương hoặc phục hồi lớp anod là việc của khâu hoàn thiện, và với nhôm anod thì lớp đó không phục hồi tại xưởng cơ khí được. Bài này chỉ làm một việc: chỉ ra vết sinh ở khâu nào để khâu đó ngừng sinh tiếp.

Nguồn

Bài không trích số từ nguồn ngoài. Phần phân loại vết dựa trên một điểm kiểm lại được ngay tại xưởng: tia không tiếp xúc cơ học với phôi, nên mọi vết tiếp xúc đều có một vật thể sinh ra nó, và khoảng cách giữa các vệt song song đối chiếu được với khoảng cách nan trên chính bàn máy bạn. Các mục về màng bảo vệ nêu hướng ảnh hưởng (đầu dò điện dung có thể đọc khác, màng cháy sinh khói) chứ không nêu trị số — trị số phụ thuộc máy và loại màng, và phải thử trên phế trước.

Câu hỏi thường gặp

Xước ở mặt dưới thì có tính là lỗi không? Tuỳ chi tiết sẽ nằm ở đâu sau khi lắp. Vấn đề thực tế là mặt dưới lúc cắt chưa chắc là mặt khuất lúc lắp — và người đứng máy thì không biết điều đó. Nếu đơn có mặt nhìn, hãy đánh dấu mặt đó trước khi nạp tấm.

Bàn nan mới thay rồi mà vẫn xước, vì sao? Nan mới có đỉnh sắc hơn nan cũ đã mòn, nên kéo lê trên nan mới còn xước nặng hơn. Nan là chỗ tấm tì lên, không phải chỗ tấm trượt qua — thay nan không sửa được thói quen kéo lê. Về hỏng hóc của chính bàn nan, xem bàn nan đọng xỉ ảnh hưởng đường cắt.

Có nên cắt luôn cả màng bảo vệ hay bóc trước? Với mặt nhìn thì giữ màng gần như luôn có lợi hơn, và chấp nhận công bóc sau. Với đơn sẽ sơn hoặc mạ thì bóc trước để tránh sót keo. Điều quan trọng là quyết định này phải được tính vào thời gian làm đơn ngay từ lúc báo giá.

Xước xuất hiện nhiều hơn hẳn từ tuần này, máy có vấn đề không? Trước khi nghi máy, hãy xem có đổi người đứng máy, đổi nhà cung cấp tấm, hay đổi cách xếp hàng thành phẩm không. Ba thứ đó đổi thì tỉ lệ xước đổi theo ngay, còn máy thì hỏng dần chứ hiếm khi đổi tính nết trong một tuần. Nếu vết đi đúng đường chạy đầu cắt thì mới là chuyện của máy.

Bài này thuộc chủ đề Laser fiber (kim loại) — xem toàn bộ bài trong chủ đề, xếp theo thứ tự chọn máy → so sánh → thông số → vận hành → bảo trì.

ĐT

Tác giả bài viết

Nguyễn Đỗ Tùng

Tác giả & chịu trách nhiệm chuyên môn chính · Laser Trường An

Tốt nghiệp Cử nhân Cơ khí tại Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010), có hơn 15 năm kinh nghiệm trong nghề cơ điện tử. Mọi bài viết kỹ thuật trên trang đều qua sự kiểm duyệt và đối chiếu thực tế nghề của tác giả trước khi xuất bản.

Máy cắt laserCơ khí chính xác
Gọi ngayZaloBáo giá