Xử lý bề mặt sau khi cắt laser: Đánh bóng

Ngay sau khi cắt laser, bề mặt kim loại thường có các vấn đề: lớp oxy hóa, vết đen nhiệt, bavia (burr) và đôi khi màu biến sắc. Xử lý đúng cách sẽ cho sản phẩm đẹp và đạt yêu cầu kỹ thuật. Bỏ qua bước này thường dẫn đến khiếu nại từ khách.

Các vấn đề thường gặp theo vật liệu

Thép carbon cắt bằng O₂

Để lại lớp oxy sắt màu đen/nâu trên toàn bề mặt đường cắt. Đây là phản ứng hóa học bình thường – không phải lỗi máy. Xử lý:

• Nhẹ: chà bằng giấy nhám hoặc bàn chải sắt
• Nhanh: máy phun bi (shot blasting) cho ra bề mặt đồng đều
• Hóa chất: ngâm dung dịch axit tẩy gỉ theo hướng dẫn và phiếu an toàn hóa chất của nhà cung cấp, rửa nước sạch ngay, có bảo hộ và xử lý nước thải đúng quy định

Inox cắt bằng N₂

Thường ra biên sáng bóng ít bị oxy hóa. Tuy nhiên vùng gần đường cắt có thể có màu vàng nhạt (heat tint); khi nào vệt màu là bình thường và khi nào phải xử, xem vệt ám màu trên inox sau khi cắt. Xử lý:

• Nhẹ: đánh bóng bằng Scotch-Brite + dung dịch tẩy rỉ inox
• Nặng: dùng pickling paste (hỗn hợp axit mạnh) theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất — bôi, chờ đúng thời gian ghi trên nhãn rồi rửa sạch. Cẩn thận: axit mạnh, cần bảo hộ đầy đủ

Nhôm

Sau cắt có lớp oxide trắng mỏng trên biên. Thường không ảnh hưởng kết cấu. Xử lý thẩm mỹ: ngâm dung dịch kiềm loãng trong thời gian ngắn theo hướng dẫn của nhà cung cấp hóa chất (cho bề mặt mờ đều) hoặc đánh bóng cơ học.

Xử lý bavia (burr)

Bavia xuất hiện ở mặt dưới đường cắt khi xỉ chưa thoát hết. Nguyên nhân thường: focus sai, áp suất khí thấp, hoặc tốc độ quá nhanh. Xử lý cơ học:

Trước khi chọn cách mài, nên xem lại burr là gì và nó khác xỉ bám đáy thế nào: gờ ở cạnh biên và xỉ dưới đáy có nguyên nhân khác nhau, nên cách phòng ở bước cắt cũng khác nhau.

• Tấm mỏng: đá mài cầm tay hoặc máy mài góc nhỏ
• Sản lượng lớn: máy đánh bavia tự động. Ngưỡng đáng đổi không phải một mức doanh thu mà là một thứ đo được: bấm giờ khâu làm sạch mép trên một lô thật rồi so với thời gian máy chạy. Khi khâu làm sạch đã dài hơn khâu cắt, đó là lúc nó thành nút thắt

Tip: Phòng tốt hơn chữa

Điều chỉnh thông số cắt đúng ngay từ đầu có thể giảm đáng kể công xử lý sau cắt. Đặc biệt: chọn đúng khí hỗ trợ, đúng áp suất và focus – biên cắt sạch hơn nhiều so với chạy nhanh rồi phải chà sau.

Chi tiết xong mà vẫn gỉ hoặc xỉn màu sau một thời gian thì nguyên nhân thường nằm ở lớp bề mặt, xem chi tiết cắt laser xong bị gỉ và xỉn màu.

Xem thêm: Chọn khí hỗ trợ cắt | Tại sao đường cắt bị bavia?