LASER TRƯỜNG AN
Máy cắt laser chuyên nghiệp

Vết cháy tại điểm vào lộ ra trên biên chi tiết: xử ở khâu nào?

Trên bản vẽ không có điểm vào — nó do phần mềm sinh ra khi chuyển hình thành đường chạy, nên nhìn bản vẽ không biết trước vết cháy rơi vào đâu. Dấu hiệu tách nó khỏi các lỗi mép khác, và ba cách xử đều nằm ở khâu dựng file.

Nguyễn Đỗ Tùng4 tháng 9, 20266 phút đọc
Chia sẻ:FacebookZalo
Vết cháy tại điểm vào lộ ra trên biên chi tiết: xử ở khâu nào?

Vì sao nhìn bản vẽ không biết trước vết cháy sẽ rơi vào đâu?

Chỗ thông tin không tồn tại: trên bản vẽ không có điểm vào. Bản vẽ chỉ chứa hình. Điểm mà tia bắt đầu đốt xuống vật liệu là thứ phần mềm sinh ra lúc chuyển hình thành đường chạy, và nó thường được đặt theo quy tắc mặc định — chẳng hạn tại điểm đầu tiên của đường trong dữ liệu — chứ không theo ý đồ thẩm mỹ của người vẽ.

Vì vậy người dựng file nhìn bản vẽ thì không thấy gì bất thường, còn chi tiết cắt ra lại có một vết sẫm hoặc một chỗ mép rộng hơn nằm đúng trên cạnh nhìn thấy. Hai bên không mâu thuẫn: thông tin đó chỉ xuất hiện sau khi đã chuyển sang đường chạy.

Vết đó khác gì với các lỗi mép khác?

Dấu hiệu tách nó ra khỏi cả nhóm lỗi mép: nó là MỘT chỗ, khu trú, và lặp lại đúng vị trí đó trên mọi chi tiết cùng file.

  • Mép xấu đều cả biên ⇒ không phải điểm vào — xem bài bavia và mặt cắt.
  • Một đoạn dài sẫm hơn ⇒ nghiêng về đường bị chạy hai lần, xem bài file có nét trùng.
  • Một điểm sẫm hoặc lõm, ở cùng chỗ trên mọi chi tiết ⇒ đúng là điểm vào.

Trên vật liệu trong suốt thì vết này lộ nhất, vì cạnh mica được nhìn xuyên qua chứ không bị che. Đó là lý do cùng một file chạy trên gỗ thì không ai để ý, chạy trên mica lại bị khách trả về — thêm bối cảnh ở bài khắc mica mặt trước hay mặt sau.

Giới hạn: bài này không nói được vết đó rộng bao nhiêu

Kích thước vết phụ thuộc vật liệu, độ dày, và thời gian tia dừng lại để xuyên qua trước khi bắt đầu chạy. Bài này không đưa ra trị số nào cho việc đó, và một con số lấy từ máy khác cũng không dùng được.

Thứ làm được, mất một mảnh phôi nhỏ: cắt một chi tiết mẫu rồi soi biên xem điểm vào rơi ở đâu và trông ra sao trên đúng vật liệu sẽ dùng. Kết quả đó đủ để quyết định có phải dời điểm vào hay không — và đó là quyết định duy nhất bạn cần, không cần con số. Khái niệm nền về giai đoạn đâm xuyên ở mục thời gian đâm xuyên.

Hai mẹo đang lưu truyền mà không nên làm theo

  • “Giảm công suất ở điểm bắt đầu cho đỡ cháy.” Đúng chỗ đó là chỗ tia phải xuyên qua bề dày trước khi chạy, nên nó cần đủ năng lượng. Giảm xuống thì hoặc không xuyên được và đường cắt hụt ngay từ đầu, hoặc phải dừng lâu hơn — mà dừng lâu hơn lại làm vết to ra, đúng thứ bạn đang muốn tránh.
  • “Mài đi là xong.” Với vật liệu thô thì được. Với mica thì mài làm mất độ bóng đúng tại cạnh nhìn thấy, nên đổi một khuyết điểm lấy một khuyết điểm rõ hơn. Xử ở khâu file rẻ hơn xử ở khâu hoàn thiện, xem thêm bài xử lý bề mặt sau khi cắt.

Vậy còn cách đâm xuyên tăng dần thì sao?

Cần tách rõ, vì hai việc rất dễ bị gộp làm một. Kiểu đâm xuyên tăng công suất dần thay vì bắn thẳng mức tối đa là một cách xử có thật, nhưng nó nhắm vào vật liệu dày: mục tiêu là xuyên qua được mà không bắn toé và không làm nguồn quá tải. Cách dùng nằm ở bài cắt kim loại dày và giới hạn máy.

Nó không giải bài toán của bài này, và lằn ranh nhìn thấy được ngay trên chi tiết: đâm xuyên tăng dần làm chỗ đó xuyên qua sạch hơn, nhưng vết vẫn nằm đúng chỗ cũ trên biên. Nếu chỗ cũ là cạnh khách nhìn thấy thì bạn còn nguyên vấn đề. Ngược lại, dời điểm vào sang cạnh khuất thì vết đi chỗ khác, kể cả khi bạn không đổi gì trong cách đâm xuyên.

⇒ Hai câu hỏi khác nhau: “có xuyên qua được không” thuộc về vật liệu dày; “vết rơi vào cạnh nào” là câu của bài này. Làm cả hai cùng lúc được, và không cái nào thay được cái nào.

Nhìn thấy gì thì làm gì?

Bạn nhìn thấyNghiêng vềViệc làm trước
Vết ở cùng một chỗ trên mọi chi tiết cùng fileĐiểm vào do phần mềm đặt mặc địnhDời điểm vào sang cạnh sẽ bị che sau khi lắp
Vết nằm trên cạnh lộ ra ngoài, không cạnh nào bị cheChi tiết không có chỗ giấuChuyển sang đường vào tiếp tuyến, hoặc đặt điểm vào trong phần phế liệu rồi chạy vào
Vết ở lỗ bên trong chi tiếtĐiểm vào của đường trongĐặt điểm vào giữa lòng lỗ — phần đó là phế liệu, vết rơi vào đó không ảnh hưởng
Vết lõm hẳn xuống, không chỉ sẫm màuDừng quá lâu tại điểm đâm xuyênƯu tiên dời vị trí trước; chỉ chỉnh thời gian dừng khi đã hết chỗ dời
Nhiều vết rải rác không theo quy luậtKhông phải điểm vàoXem quang học bẩn hay sai tiêu điểm

Vì sao đây là việc của người dựng file?

Cả ba cách xử ở bảng trên — dời điểm vào, dùng đường vào tiếp tuyến, đặt điểm vào trong phế liệu — đều làm ở khâu chuyển hình thành đường chạy, không đụng tới một thiết lập nào của máy. Chúng cũng không tốn thêm vật liệu và không kéo dài thời gian chạy đáng kể.

Điều đáng đưa vào nếp làm việc: với chi tiết có cạnh lộ ra ngoài, kiểm vị trí điểm vào trước khi chạy lô, cùng lúc với bước soát nét trùng và soát đường khép kín. Ba bước đó nằm cùng một chỗ trong quy trình và cùng có chung tính chất — làm trước thì mất vài phút, phát hiện sau thì mất cả lô. Với dòng phần mềm cho máy cắt kim loại, thao tác tương ứng nằm trong hướng dẫn CypCut.

Câu hỏi thường gặp

Phân biệt vết điểm vào với các lỗi mép khác bằng cách nào?

Vết điểm vào là một điểm, khu trú, và lặp lại đúng vị trí đó trên mọi chi tiết cùng file. Mép xấu đều cả biên thì thuộc nhóm bavia; một đoạn dài sẫm hơn thì nghiêng về đường bị chạy hai lần.

Bài này thuộc chủ đề Laser CO2 (phi kim) — xem toàn bộ bài trong chủ đề, xếp theo thứ tự chọn máy → so sánh → thông số → vận hành → bảo trì.

ĐT

Tác giả bài viết

Nguyễn Đỗ Tùng

Tác giả & chịu trách nhiệm chuyên môn chính · Laser Trường An

Tốt nghiệp Cử nhân Cơ khí tại Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010), có hơn 15 năm kinh nghiệm trong nghề cơ điện tử. Mọi bài viết kỹ thuật trên trang đều qua sự kiểm duyệt và đối chiếu thực tế nghề của tác giả trước khi xuất bản.

Máy cắt laserCơ khí chính xác
Gọi ngayZaloBáo giá