Độ nhám bề mặt

Mặt cắt laser có "striations" (vân sọc do xung năng lượng) — độ nhám phụ thuộc tốc độ cắt, công suất, loại vật liệu. Laser Fiber + N₂ cắt inox 3mm: Ra ~1.6–3.2μm (tốt). Tiêu chuẩn so sánh: Ra<0.8μm (mài bóng gương), Ra 1.6–3.2μm (cắt laser tốt), Ra 6.3–12.5μm (cắt plasma). Đơn vị Ra tính bằng μm (micromet). Ảnh hưởng đến: khả năng hàn (mặt phẳng hơn → hàn dễ hơn), sơn phủ (nhám thích hợp giúp sơn bám tốt hơn), lắp ráp cơ khí (cần dung sai bề mặt tốt). Nhầm lẫn thường gặp: độ nhám (Ra/Rz, đo độ gồ ghề vi mô của bề mặt cắt) khác với dung sai cắt (đo sai lệch kích thước tổng thể so với bản vẽ) — một chi tiết có thể đạt dung sai kích thước tốt nhưng bề mặt vẫn nhám nếu thông số cắt chưa tối ưu, và ngược lại. Cách đo thực tế tại xưởng: dùng máy đo độ nhám cầm tay (roughness tester) áp trực tiếp lên bề mặt cắt, cho kết quả Ra ngay lập tức — nhanh hơn nhiều so với gửi mẫu đi phòng thí nghiệm. Khi hợp đồng gia công ghi rõ yêu cầu Ra cụ thể (thường gặp với chi tiết cơ khí chính xác), luôn đo và ghi lại kết quả trước khi giao hàng để tránh tranh chấp nghiệm thu. Vết striations rõ nét thường là dấu hiệu tốc độ cắt chưa ổn định hoặc công suất dao động trong quá trình cắt. So với các phương pháp cắt kim loại khác, độ nhám cắt laser (đặc biệt với khí nitơ) thường tốt hơn hẳn cắt plasma và tương đương hoặc tốt hơn cắt bằng nước (waterjet) trên vật liệu mỏng đến trung bình — đây là lý do laser được ưa chuộng cho chi tiết cần độ hoàn thiện cao mà không phải gia công lại. Với chi tiết dùng ngay không qua công đoạn hoàn thiện bề mặt thêm (như biển hiệu, chi tiết trang trí lộ), độ nhám đạt được ngay từ máy cắt càng quan trọng hơn dung sai kích thước tuyệt đối. Độ nhám thường được kiểm cùng lúc với burr và dross trong quy trình nghiệm thu — cả ba đều bắt nguồn từ cùng nhóm nguyên nhân (tốc độ/khí/công suất chưa tối ưu).