Vùng vật liệu bên cạnh rãnh cắt bị thay đổi tính chất do nhiệt — giảm độ cứng, oxi hóa, hoặc biến dạng.
Đơn vị đo: mm (chiều rộng)
Giải thích chi tiết
HAZ là hậu quả tất yếu của cắt laser nhiệt. Trong HAZ, vật liệu chịu nung nóng nhưng không đến nhiệt độ nóng chảy — gây ra: thay đổi cấu trúc tinh thể, giảm độ cứng, oxi hóa bề mặt, ứng suất dư. Chiều rộng HAZ: Laser Fiber cắt nhanh với N₂ ~0.05–0.3mm; Laser CO2 cắt gỗ/acrylic ~0.1–0.5mm; Plasma cắt 1–3mm; Oxyfuel cắt 3–6mm. Giảm HAZ: tăng tốc độ, dùng khí trơ (N₂), giảm công suất và dùng xung (pulsed), làm mát vật liệu. HAZ lớn làm giảm độ bền mối hàn nếu hàn ngay cạnh đường cắt. Vùng ảnh hưởng nhiệt là thứ mắt thường khó thấy nhưng lại lộ ra ở công đoạn sau: chi tiết hàn ngay sát đường cắt dễ nứt hơn, chi tiết uốn gập sát mép cắt dễ rạn hơn, và bề mặt gần mép cắt bắt màu sơn không đều. Vì vậy nếu chi tiết còn phải hàn hoặc chấn tiếp thì vùng ảnh hưởng nhiệt là thứ đáng quan tâm; còn nếu cắt xong dùng luôn thì phần lớn trường hợp không cần bận tâm. Cách nhận biết bằng mắt trên thép: dải màu sẫm hoặc ánh vàng chạy dọc mép cắt cho biết vùng đó đã bị nung và oxy hóa. Ba hướng làm hẹp vùng này đều đã quen thuộc trong bảng thông số: chạy nhanh hơn để nhiệt không kịp lan, dùng nitơ thay cho oxy để bỏ phần nhiệt sinh ra do phản ứng cháy, và hạ công suất kèm tăng tốc độ thay vì ngược lại. Nhầm lẫn thường gặp: đánh đồng vùng ảnh hưởng nhiệt với vệt cháy đen bám ngoài bề mặt — vệt bám ngoài lau được, còn vùng ảnh hưởng nhiệt nằm trong kim loại và không lau đi được. So với các phương pháp cắt nhiệt khác, cắt laser cho vùng ảnh hưởng nhiệt hẹp hơn hẳn, và đó là một trong những lý do chính khiến hàng cắt laser được chuộng cho chi tiết cần dung sai chặt. Nhiệt tích tụ nhiều còn kéo theo tấm bị cong vênh, nhất là với tấm mỏng và chi tiết nhỏ nằm sát nhau.
Thuật ngữ liên quan
Câu hỏi thường gặp
HAZ – Vùng ảnh hưởng nhiệt là gì?
Vùng vật liệu bên cạnh rãnh cắt bị thay đổi tính chất do nhiệt — giảm độ cứng, oxi hóa, hoặc biến dạng.
Heat Affected Zone trong tiếng Việt nghĩa là gì?
Heat Affected Zone trong tiếng Việt là “HAZ – Vùng ảnh hưởng nhiệt”, viết tắt là HAZ. Vùng vật liệu bên cạnh rãnh cắt bị thay đổi tính chất do nhiệt — giảm độ cứng, oxi hóa, hoặc biến dạng.